Grote schoonmaak bij de zwarte spechten

Even geen portretten nu, maar lentenieuws. Deze week is het grote schoonmaak bij de zwarte spechten. Oude en nieuwe nesten – vaak in oude beuken – worden geïnspecteerd en opgeruimd. Het nest boven is al jarenlang in gebruik. Heel bijzonder, want het is een behoorlijk drukke plek in de omgeving van Amersfoort. Ik hoop maar dat het vrouwtje, dat hier wacht op een geschikt moment om weg te vliegen, zich niet te veel stoort aan de mountainbike route die opeens pal onder haar boom ligt. Jammer dat het pad niet 20 meter verder is aangelegd. Eeuwig zonde als het gezin na jaren nu opeens verhuist.

Het nest onder is op een plek waar ik al enkele jaren speur naar een paartje, in mijn woonplaats Hollandsche Rading (tussen Utrecht en Hilversum). En jawel, het mannetje lijkt dit wel een mooie locatie te vinden. Een stuk rustiger hier, en daarom zijn de vogels ook veel minder gewend aan wandelaars.

Ik laat ze lekker met rust. Over een week of drie, als de bladeren aan de bomen komen, dan is het een mooi moment om weer een kijkje te nemen. Dan vliegen de ouders af en aan met voer voor hun jongen – tenminste, áls ze voor deze plekken hebben gekozen.

Ruig portret

Mensen worden blij van een mooi portret. Vaak waarderen ze het enorm dat er bij de bewerking achteraf ook wat vervelende dingetjes zoals pukkeltjes of vlekjes of rimpeltjes kunnen verdwijnen. Nooit had ik de vraag verwacht: “Kun je ook wat rimpels toevoegen? Van wijsheid en zo?” Ik schoot in de lach, en antwoordde: “Graag zelfs! Zoveel je maar wilt.”

Ik ben een fan van rauwe, intense portretten. Zoals je uit foto’s zachtheid of tederheid naar voren kunt halen, kun je ook een ruige kant eruit halen. Er is één nadeel: de persoon op de foto lijkt meteen jaren ouder. Als je dezelfde foto verzacht, lijkt het verschil wel 20 jaar. Er zijn dan ook weinig mensen die om zo’n ruige, artistieke portretfoto vragen.

Het was overigens geen serieuze vraag geweest, meer een aanwijzing dat al die bewerkingsfratsen nu niet nodig waren en dat een ‘eerlijk’ portret gewenst was. Maar ja, een foto is nu eenmaal niet de werkelijkheid. Het is een weergave daarvan, die wordt gekleurd door een enorme hoeveelheid kleine beslissingen. Degene die op de foto gaat kiest bijvoorbeeld een thema, sfeer, omgeving, kleding, accessoires of achtergrond. Als fotograaf voeg je daar keuzes aan toe voor belichting, standpunt, geef je aanwijzingen over pose en houding. Zelfs in de camera vindt al een eerste bewerking plaats van het beeld door programma’s die de fabrikant er in heeft gestopt. Al die keuzes maken dat het ene portret het andere niet is. Fotografie (letterlijk: ‘schrijven met licht’) is daarmee bijna hetzelfde als schilderkunst. En net zo oprecht.

Het Blauwe Uurtje

Eerder schreef ik over het Gouden Uur. Het moment vlak na zonsopkomt of vlak vóór zonsondergang waarin de zon haar gouden stralen over de wereld uitstrooit.

Deze keer dan het Blauwe Uurtje. Dat is het moment waarop de zon zich nog of al onder de horizon bevindt, dus vlak vóór zonsopkomst of na zonsondergang. Het licht verdwijnt en de hemel kleurt alles blauw. Soms duurt het blauwe uur maar kort, en worden de kleuren na een minuut of tien al grijzer en donkerder. Soms heb je geluk, en duurt het wat langer. Het gekke is dat je dit bijna altijd kunt zien, soms zelfs met bewolkte hemel. Maar de overgang nacht/dag en dag/nacht is zo gewoon, dat je zomaar vergeet te kijken.

De foto boven is genomen in Dublin. Het regende, maar ik wilde toch even naar buiten. Terwijl ik op de natte pier slenterde, trok de hemel op met een intens blauwe gloed als resultaat.

De foto onder is in Wimereux, Frankrijk. De blauwe gloed mengt zich met het roze van de door zon en stad verlichte wolken. Niet vergeten: vanavond of morgenochtend even kijken!