Eerder schreef ik over het Gouden Uur. Het moment vlak na zonsopkomt of vlak vóór zonsondergang waarin de zon haar gouden stralen over de wereld uitstrooit.
Deze keer dan het Blauwe Uurtje. Dat is het moment waarop de zon zich nog of al onder de horizon bevindt, dus vlak vóór zonsopkomst of na zonsondergang. Het licht verdwijnt en de hemel kleurt alles blauw. Soms duurt het blauwe uur maar kort, en worden de kleuren na een minuut of tien al grijzer en donkerder. Soms heb je geluk, en duurt het wat langer. Het gekke is dat je dit bijna altijd kunt zien, soms zelfs met bewolkte hemel. Maar de overgang nacht/dag en dag/nacht is zo gewoon, dat je zomaar vergeet te kijken.
De foto boven is genomen in Dublin. Het regende, maar ik wilde toch even naar buiten. Terwijl ik op de natte pier slenterde, trok de hemel op met een intens blauwe gloed als resultaat.
De foto onder is in Wimereux, Frankrijk. De blauwe gloed mengt zich met het roze van de door zon en stad verlichte wolken. Niet vergeten: vanavond of morgenochtend even kijken!
Wat is dit werk toch genieten. Als natuurfotograaf was ik vooral in stilte bezig, dieren en planten aan het besluipen. Het enige gezelschap om mee te praten was ik zelf. Als iemand per ongeluk in mijn omgeving verdwaalde en alles verstoorde, probeerde ik vriendelijk doch beslist zo dwingend mogelijk te kijken: Wegwezen!
Nu ontvang ik mensen, ga ik bij mensen op bezoek en het is elke keer weer bijzonder. Heel soms mag ik meegenieten van de reacties op de foto’s. `Prachtig! Wat mooi! Net een schilderij!`
Mijn eerste foto’s waren in zwart – wit. Thuis hadden we een donkere kamer waarin we zelf filmpjes ontwikkelden en foto’s afdrukten. Als kind heb ik daar veel kunnen experimenteren: wat gebeurt er als je een sinaasappelnetje op het fotopapier legt, of een sleutel, en wat als je het papier schuin houdt of bepaalde delen verder doordrukt? Een petroleumstelletje stond te branden met een pannetje water er op, om zo nodig de baden met ontwikkelaar en fixeer op de juiste temperatuur te houden. De chemische geuren en het donker met de dieprode lamp gaven het geheel iets geheimzinnigs: hier werd magie bedreven!
Nog altijd vind ik zwart-wit foto’s bijzonder. Zonder kleur is er alleen contrast, licht en donker. De foto wordt beperkt tot zijn essentie, wat hem indringender maakt, mysterieuzer.
Morgen is het Black Friday, en dat leek me een mooie aanleiding om het zwart-wit portret weer even in het zonnetje te zetten. Lees hier over de – héél korte – Black Friday actie.
…zie je dat alles gekleurd is. Ik weet niet meer wanneer ik het voor het eerst zag, dit gedicht, maar op de een of andere manier maakte het indruk. Het moet ergens op de middelbare school zijn geweest, misschien wel een poster op de ramen bij het vak Nederlands. De hele dag liep ik rond en verbaasde me er over dat inderdaad overal, overal, kleuren waren te zien. Zo vanzelfsprekend en toch: je moet het maar zien. De regel is van K. Schippers, en hij heeft meer opmerkelijk gewone dingen waargenomen. Ik moet er vaak aan denken als de wereld wat zwart/wit of grijs lijkt. Goed blijven kijken! Er is overal kleur.
Ik ben een enorme fan van zonsondergangen – en opkomsten, die ook – omdat héél kort de hele wereld een sprookje wordt. Eerder vertelde ik over het gouden uurtje, en weldra zal ik ook het geheim van het blauwe uurtje delen. Maar nu nog even gewoon genieten van al het moois dat zich zomaar laat zien.
Iets heel anders… Afgelopen weekeinde maakte ik een uitstapje naar een oude liefde: natuurfotografie. De winter nadert, en de grootste volksverhuizing ter wereld is in volle gang. Over het hele noordelijk halfrond trekken vogels naar het zuiden. Van al die vogels spreken de majestueuze kraanvogels wel heel erg tot mijn verbeelding. Ze broeden vooral in Scandinavië, en sinds enkele jaren ook voorzichtig in het Fochteloërveen.
Een prachtige plek om de trek van de kraanvogels mee te maken is het Lac du Der in Frankrijk. Hier verzamelen ze zich met tienduizenden om krachten op te doen voor het volgende deel van de reis. Vooral de continue zwermen die ’s avonds naar het meer terugkeren maken een onvergetelijke indruk!
Hier een klein portret van deze kraanvogeltrek. Dank, Chiel Kleisen, voor je gastvrijheid aldaar!
De herfst is van start gegaan. De bomen kleuren, de weiden slaan wit uit van de eerste nachtvorst en de zomervogels zijn naar het zuiden vertrokken. Dat doet me er aan denken: ik zal snel verslag doen van mijn bezoekje aan de kraanvogels die een tussenstop hebben gemaakt in het Franse Lac du Der.
Maar eerst dit. De Rembrandt actie, in het kader van het Rembrandtjaar 2019, loopt morgen af. Wie een aller-allerlaatste kans wil grijpen op een portret met het beroemde Rembrandt licht, moet snel hier klikken! Het is de moeite waard, dat beloof ik!
Een nieuw gezondheidscentrum zou weldra de deuren openen. Aan de telefoon klonk het enthousiasme van de betrokken artsen al door. Trots op hun nieuwe pand en graag bereid om op de foto te gaan voor het artikel. Er was maar één probleem: het pand moest nog worden ingericht.
We maakten een afspraak op de laatste dag voor de deadline, maar
toen ik binnenstapte zakte de moed mij in de schoenen. Kale ruimtes met overal
dozen, bouwmaterialen en beton. Je kon je mooiere achtergronden voorstellen. Ik
raadpleegde de redactie: Hoe ver kon de deadline worden opgerekt? Zeker een
week was nodig want ja, je weet hoe dat gaat met verbouwingen. Uiteindelijk kregen
we de week en werd besloten het blad al op te maken met lege plekken op de
ruimte van de foto’s, zodat deze op het laatste moment konden worden ingevoegd.
De dag van de fotoshoot was het aanpoten: fotograferen, bewerken en linea recta opleveren. Maar het resultaat mocht er zijn: een prachtig bedrijfsportret van het gezondheidscentrum met de artsen in de hoofdrol. En dan zien hoe blij mensen zijn met hun foto’s. Daar kan ik dan weer van genieten!
Het is vandaag, 4 oktober, 350 jaar geleden dat Rembrandt van Rijn stierf. Eerder heb ik verteld over het Rembrandt licht en wat dat ook in dit Rembrandtjaar nog betekent in de fotografie. Zijn expressie heeft niets aan actualiteit ingeboet; kijk maar eens hoe je dat Rembrandt licht kunt combineren met een eigentijdse uitstraling!
Wil jij je eigen Rembrandt portret? Of wil je dat iemand cadeau doen? Kijk nog even naar de Rembrandt actie!
De Rembrandt foto van vorige keer was paars, en voorlopig blijf ik even bij die kleur. In augustus en september bloeit de heide namelijk op zijn mooist, en veranderen de heidevelden in een ware paarse zee. Ik ben er dol op. Er zijn genoeg heidevelden bij mij in de buurt, maar ik wilde al langer eens de zonsopkomst en zonsondergang in de glooiende hellingen van de Posbank vastleggen. Dus toen de weersverwachting goed was, pakte ik mijn tentje en ging op pad.
Ik was er niet de enige. Integendeel – de Posbank is een populaire bestemming en het was me dan ook een drukte van jewelste. Overal liepen fotografen die hetzelfde idee als ik hadden. En daartussen gewone wandelaars en natuurgenieters. Lang verhaal kort: het was heerlijk. Hieronder een impressie van een warme dag op de Posbank. Mocht u zelf graag een outdoor fotoshoot in paars willen, aarzel dan niet en stuur een mailtje. Dan maken we nu alvast een afspraak voor volgend jaar.
Op 4 oktober is het 350 jaar geleden dat Rembrandt stierf. Even rekenen… inderdaad, in het jaar 1669. Mijn eerste gedachte was: ik heb niet zo veel met Rembrandt. Nou ja, behalve dan het Rembrandt-licht, want dat kent iedere portretfotograaf. Dat is wanneer je het licht schuin van voren laat komen, zodat één kant van het gezicht wordt belicht en op de andere kant, de schaduwwang, nog nét een driehoekje van licht is te zien. Door het spel van licht en donker krijgt het gezicht diepte en komt het tot leven.
In mijn geheugen zitten stoffige herinneringen aan musea met zalen vol donkere schilderijen. Oh ja, en een wat scherpere herinnering aan die ene keer toen vader me meenam naar het Rijksmuseum om de Nachtwacht te zien. Er hingen veel gezichten van mensen met van die grote kragen. Ik stond met mijn neus bij één van die schilderijen en zag dat de kraag van dichtbij alleen maar bestond uit losse verfstreepjes, slordig door elkaar. Ik ging achteruit en de streepjes losten op in een illusie van een doorschijnende kanten kraag. Dichtbij, en weer veraf; ik wilde precies weten op welke afstand de losse streepjes een kraag werden. Het gaf een magisch gevoel, en dat iemand zoiets wist te maken vond ik wel echte kunst.
Nou vooruit, Rembrandt kon ook wel treffend echte mensen schilderen. Mensen van de straat met allerlei onvolkomenheden zoals bochels en pukkels en waterige oudemannetjesogen. Dat werd in die tijd nog niet zo veel gedaan. Onlangs was ik bij de tentoonstelling van Caravaggio in Utrecht. Deze Italiaanse schilder leefde van 1571 en 1610 – juist iets eerder dan Rembrandt. Ook hij schilderde al echte mensen en ook hij maakte prachtig gebruik van licht dat door een lamp wordt uitgestraald, door ramen binnenvalt of simpelweg van boven komt. De tentoonstelling liet goed zien hoe Utrechtse schilders werden beïnvloed door Carvaggio en zijn stijl overnamen. Over zijn betekenis voor Rembrandt lees ik vooral onzekerheid: ze hebben elkaar nooit ontmoet, misschien is Rembrandt indirect beïnvloed via de Utrechtse kunstenaars, wie weet?
In mijn jonge jaren heb ik gestudeerd in de Jodenbreestraat, tegenover de plek waar hij twintig jaar heeft gewoond en zijn Amsterdamse atelier hield. Er is nu een museum gevestigd, het Rembrandt huis. En zoals dat gaat met musea dichtbij: ik moet bekennen dat ik daar nog nooit ben geweest. Bij deze beloof ik plechtig aan de lezers dat ik dat nog dit jaar zal goedmaken. Want inmiddels weet ik dat ik wel degelijk iets heb met Rembrandt. Met zijn illusies, met zijn mensen en vooral met zijn licht.
Jouw eigen Rembrandt portret!
Speciaal vanwege de 350e sterfdag van Rembrandt heb ik een aanbieding: je kunt jouw portret met Rembrandt licht laten maken voor slechts €49. Als je wilt zelfs met zo’n mooie kraag!
De Portrettenmaker 