Ik werd gewekt door gepraat. “Mensenkinderen, waarom zo’n herrie?” gromde ik van onder het laken, en draaide me geërgerd om. “Sommigen hier proberen te slapen!”
Toen realiseerde ik me dat het al licht werd. Haastig kleren aanschieten en naar buiten, voor een van de mooiste zonsopkomsten die ik ooit heb gezien. Dankzij die luide praters…
De beelden spreken voor zich…
Zonsopkomst in de steenwoestijn van Tillougui – met precies één zandduin als voorbode van wat gaat komen
Op naar het oosten. En dan opeens een lekke band. Geen probleem; wordt gewoon in een dorpje ter plekke gerepareerd. Verder gaat het weer, naar Rissani voor de lunch
De steden liggen op de grens van het bewoonbare gebied en de meedogenloze leegte van de Sahara. Handelssteden zijn het, met een grote rol voor de markt
De eindbestemming voor vandaag: zandduinen van Merzouga – het beeld van de Sahara zoals wij dat kennen
De foto’s van de waanzinige zonsondergang bewaar ik voor morgen. Te mooi om hier zomaar achteraan te plakken
Van de Fint oase op weg naar Zagora, op de grens van de woestijn
Uitleg over de toegang tot de moskee: de lage klopper voor vrouwen, de hoge voor mannen
Het pottenbakken is handwerk. Klei wordt uit de rivier gehaald. De groene kleur, beroemd in heel Marokko, komt van koper en mangaan. Het bakken gebeurt in de open lucht; kinderarbeid is geen probleem. Ook niet als daarbij giftige dampen worden ingeademd. Wat een moreel dilemma oproept. Moet je als toerist de mensen financieel ondersteunen door souvenirs te kopen, of houd je daarmee dit gevaarlijke en schadelijke werk in stand?
Zilversmid in Zagora. Ook hier: Geen beschermingsmiddelen of arbo-voorschriften. Weer dat dilemma..
En dan de kamelentocht in Tillougui.
Vragen, vragen…
Weg uit de rode stad. Over het gebergte van de Hoge Atlas, via de Tizi-n-Tichkapas, bij de hoogste bergtop van Noord-Afrika.
Onderweg nog veel sporen van de zware aardbeving van vorig jaar.
Daarna afdalend naar de steenwoestijn aan de oostzijde van de Atlas. Bezoek gebracht aan de Atlas filmstudio’s waar onder meer Game of Thrones, Gladiator en Lawrence of Arabia zijn opgenomen. Het ene moment zit je in een Chinese tempel, het volgende in een oud Grieks paleis. De Marokkaanse filmindustrie heeft nu sterk te lijden onder de opkomst van CGI en AI
In de Fint oase werden we uiteraard welkom geheten met thee
Het oude dorp, nu vrijwel verlaten, heeft als decor gediend voor de film Babel met Brad Pitt en Cate Blanchett (niet gezien? Alsnog doen!)
De nationale overheid heeft geïnvesteerd in een pomp voor grondwater, aangedreven door zonne-energie. Het verhaal gaat dat deze investering kwam nadat de koning een keer incognito op zijn motor het dorp had bezocht, en gesproken met de bewoners over hun behoeften
Hoe heerlijk, deze vroege lente 2025. Warm, zonnig, droog – een beetje té droog voor sommigen. Maar jongens, wat is het genieten buiten met je kopje koffie onder de appelbloesem…
Op 10 minuten fietsen van mijn huis bevindt zich een prachtige kolonie ooievaars. Ze zijn alweer druk aan het broeden.
Ik vermoed dat het exemplaar met de bruine veren een eerstejaars is. De snavel is al fel rood in plaats van zwart, maar het verendek is nou niet echt stralend wit te noemen, en hij heeft duidelijk één van de slechtste plekken van de kolonie gekregen: het dichtst de weg, het laagst op de stam. Het arme dier wordt voortdurend bekeken door fotografen zoals ik, en auto’s die even stoppen. Gelukkig lijkt hij gewend aan drukte, want hij bleef onverstoorbaar soezelen (het resultaat: vele, vele foto’s met gesloten ogen).
En wat klinkt dat klepperen toch mooi!
Op de grens van het koude voorjaar naar de warmte steken ze vrolijk de kop op. Ik kan daar zo van genieten…
In het laatste licht van de dag – de zon is inmiddels al onder – lopen de koeien naar huis
De Portrettenmaker 